Overzicht en jaarcijfers
Het verschil tussen omzet en winst, met een voorbeeld
Omzet is wat u factureert, winst is wat er na de kosten overblijft. Een kwartaal uitgerekend, en waarom de fiscale winst weer anders uitvalt.
Omzet is alles wat u in een periode factureert, zonder de btw. Winst is wat daarvan overblijft als alle kosten eraf zijn, en dat is meestal een veel kleiner getal. Hieronder rekenen we een kwartaal uit, regel voor regel. Daarna leest u waarom de fiscale winst weer anders is en een drukke maand geen goede hoeft te zijn.
Een kwartaal van boven naar beneden uitgerekend
Stel, een installateur met een eenmanszaak factureert in een kwartaal € 30.000 exclusief btw. Dat is zijn omzet. De btw erbovenop hoort er niet bij: die draagt hij af. Voor materiaal betaalt hij dat kwartaal € 9.000. Wat overblijft, € 21.000, heet de brutowinst.
Dan komen de kosten die er ook zonder klus zijn: bus, telefoon, verzekeringen en boekhouding, samen € 6.000. Daarbij komt de afschrijving, het deel van eerdere grote aankopen dat elk jaar als kost in de winst komt: € 1.500 per kwartaal. De winst over het kwartaal is € 13.500.
Wat de brutowinst over uw prijzen vertelt
De brutowinst laat zien of uw prijzen kloppen. In het voorbeeld blijft van elke euro omzet zeventig cent over na het materiaal. Zakt dat naar zestig cent, dan is er iets veranderd: duurder ingekocht, scherper geoffreerd of meer materiaal per klus dan gerekend.
Een drukke maand hoeft daarom geen goede maand te zijn. Stel dat u een maand vol klussen draait tegen een scherpe prijs, met materiaal dat u duurder moest bijkopen. De omzet stijgt, maar als er per euro minder overblijft, staat er onderaan soms minder dan in een rustige maand.
Fiscale winst: dezelfde cijfers, andere regels
De winst in uw jaarrekening is niet altijd de winst waarover u belasting betaalt. Sommige kosten tellen fiscaal maar half of niet mee, zoals een boete of een deel van etentjes met relaties. Zitten er in het voorbeeld € 500 van zulke kosten, dan is de fiscale winst € 14.000.
Daarna gaan er in de inkomstenbelasting nog aftrekken af, zoals de zelfstandigenaftrek van € 1.200 in 2026 als u aan het urencriterium voldoet. Dat gebeurt pas in de aangifte, over het hele jaar. De boekhouding toont de winst, de aangifte het bedrag waarover u belasting betaalt.
Wanneer u dit zelf bijhoudt en wanneer niet
Met een overzichtelijke boekhouding leest u omzet, brutowinst en winst per kwartaal zelf af. Dat volstaat bij weinig facturen en weinig grote aankopen. Lastiger wordt het bij afschrijvingen, voorraad en kosten die fiscaal half meetellen: daar ontstaat het verschil tussen het getal dat u verwacht en dat in de aangifte.
Bij het opstellen van uw jaarrekening zetten wij omzet, kosten, afschrijving en fiscale correcties onder elkaar, met uitleg in gewone woorden. Voor een eenmanszaak uit een bijgewerkte boekhouding kost dat vanaf € 395 exclusief btw per jaarrekening, met het verschil tussen winst en saldo erbij.
In het kort
- Omzet is alles wat u factureert zonder btw; de btw is nooit van u.
- Brutowinst is omzet min inkoop en laat zien of uw prijzen nog kloppen.
- Winst is wat overblijft na inkoop, vaste kosten en de afschrijving.
- Fiscale winst wijkt af door kosten die fiscaal niet of half meetellen.
Kijk elk kwartaal eerst naar wat er per euro omzet overblijft, dan naar de winst onderaan. Zo ziet u op tijd dat uw prijzen niet meer kloppen.
Dezelfde som, met uw eigen getallen?
Geef een schatting van het aantal facturen per maand, en zeg welk getal u het eerst wilt kunnen aflezen. Wij reageren met een bedrag exclusief btw. Gaat uw vraag alleen over dit artikel, dan kunt u hem ook gewoon stellen.
Verder rekenen
Andere vragen over uw cijfers
Een exploitatiebegroting voor het eerste jaar
Verwachte omzet min verwachte kosten voor uw eerste jaar, regel voor regel, en drie scenario's om te zien of het plan een tegenvaller overleeft.
Lees het artikelUw jaarcijfers lezen: wat een balans en winst-en-verliesrekening zeggen
Vier regels in uw jaarrekening of kwartaaloverzicht die u eerst leest: winst, eigen vermogen, geld op de bank en wat klanten u nog schuldig zijn.
Lees het artikelBus of auto kopen of leasen: wat drukt het minst
Kopen of leasen naast elkaar over vijf jaar: wat er van de rekening gaat, wat er in de winst komt en wat u aan het eind overhoudt.
Lees het artikelBreak-even berekenen: hoeveel omzet heeft u nodig om quitte te spelen
Uw vaste lasten per maand gedeeld door wat elke euro omzet overlaat: zo vindt u de omzet waarbij u quitte speelt, met een voorbeeld.
Lees het artikelDe bijdrage Zvw: de aanslag die na de inkomstenbelasting komt
Waarom er naast de aanslag inkomstenbelasting nog een aparte aanslag voor de bijdrage Zvw komt, en hoe u hem meeneemt in wat u opzij zet.
Lees het artikelDe hele kennisbank
Over reserveren voor de belasting, overzicht en jaarcijfers, en keuzes rond starten, personeel en rechtsvorm.
Naar het overzichtWeten waar u financieel staat?
Vertel ons uw rechtsvorm, de aangiften die eraan komen en hoe uw onderneming in elkaar zit. Wat het kost weet u vooraf, en elke aangifte leggen wij eerst aan u voor.